Agrivoltaikët në Roskovec: Një Alternativë Vizionare ndaj "Gropës" Fosile të TEC-it

Nga: Shoqata e Bujqësisë Organike (OAA)Roskovec, Mars 2026

Ndërsa bota po nxiton drejt dekarbonizimit, zona e Roskovecit në Shqipëri ndodhet në një udhëkryq kritik. Nga njëra anë, një projekt TEC-i me gaz që po përballet me dështime ligjore dhe mjedisore; nga ana tjetër, mundësia për të përqafuar teknologjinë Agri-PV (Agrivoltaikët) – një model që premton të mbrojë tokën, ushqimin dhe energjinë tonë njëkohësisht.

Kriza e Shifrave: Pse TEC-i i Roskovecit po dështon?

Të dhënat e fundit tregojnë se projekti i iniciuar nga "Gener 2" përmes kompanisë "Fier Thermoelectric" është teknikisht dhe ligjërisht "në ajër".

Leje Mjedisore e Skaduar: Deklarata Mjedisore e lëshuar më 13 nëntor 2023 ka humbur vlefshmërinë e saj ligjore, pasi punimet nuk filluan brenda afatit 2-vjeçar.

Pezullimi nga ERE: Bordi i Entit Rregullator të Energjisë (ERE) ka pezulluar licencimin e subjektit që prej 7 gushtit 2025.

Pa Leje Uji: Deri më 17 mars 2026, asnjë kërkesë për përdorim uji nuk është regjistruar në Basenin e Semanit, ndërkohë që TEC-i kërkon sasi masive për ftohje.

Agrivoltaikët: Kur Panelet "Mbjellin" Energji pa Vrarë Tokën

Përballë këtij dështimi fosil, OAA propozon projektin "Roskoveci Green-Agri". Sipas standardeve më të fundit evropiane, agrivoltaikët lejojnë që panelet diellore të bashkëjetojnë me bimësinë.

1. Mbrojtja e Pjellorisë: Ndryshe nga TEC-i që parashikon 6,485 $m^2$ bazament betoni, sistemi Agri-PV instalohet në lartësi ose vertikalisht, duke ruajtur strukturën e tokës bujqësore.
2. Mikroklima për Domaten e Jugut: Panelet krijojnë hije që redukton avullimin e ujit me 20-30%, një avantazh jetik për fermerët e Sukut dhe Jagodinës gjatë verës përvëluese.
3. Pavarësia nga Bursa: Me çmimet e energjisë që fluturojnë në 250 Euro/MWh për shkak të luftës në Iran, agrivoltaikët i japin fermerit energji falas, duke shmangur kontratat "Take-or-Pay" të gazit.

Lidhja me BE-në dhe Afati i 1 Korrikut 2026

Shqipëria ka detyrimin që deri më 1 korrik 2026 të harmonizojë tregun e energjisë me rregullat e BE-së (Cluster 4). Vazhdimi i projektit të Roskovecit si një investim fosil do të na penalizonte me taksën e karbonit (CBAM), duke e bërë energjinë tonë të pashitshme në Evropë.

Thirrje për Ministrinë e Bujqësisë

I bëjmë thirrje Ministrisë së Bujqësisë të marrë nën mbrojtje tokën e Roskovecit. Është koha për të ndaluar një projekt që nuk ka as leje mjedisore dhe as leje uji, dhe për të nisur një projekt pilot agrivoltaik që i shërben komunitetit dhe jo interesave të ngushta fosile.

"Toka jonë prodhon ushqim dhe diell. Nuk ka vend për gaz."