Data: 10 Korrik 2026

Grupimi i shoqërisë civile “Shpëto Vlorën”, i mbledhur sot më 10 Korrik 2026 në qytetin e Vlorës në një tryezë të rrumbullakët të zgjeruar me personalitete, ekspertë dhe qytetarë aktivë në jetën shoqërore e mjedisore, pasi diskutoi gjerësisht problematikat e mprehta të investimeve të mëdha fosile dhe industriale të projektuara në territorin e Bashkisë së Vlorës, lëshon këtë deklaratë :

1. Faktorizimi Publik dhe "Revolucioni i Flamingove"

Grupimi “Shpëto Vlorën” e sheh veten pjesë aktive dhe legjitime të "Revolucionit të Flamingove". Ne angazhohemi të jemi një faktor publik permanent konsultimi, monitorimi dhe vendimmarrjeje për çdo lloj investimi vendas apo të huaj të përmasave të mëdha që ka impakt afatgjatë në mjedis, jetën e komunitetit dhe territorin e Bashkisë Vlorë. Zhvillimi i qytetit nuk mund të vendoset më pas dyerve të mbyllura të korporatave.

2. Mbrojtja e Zonave të Mbrojtura dhe Moratoriumi i BE-së

Në vijim edhe të rezolutës dhe amendamentit të fundit të Parlamentit Europian, kërkojmë ndalimin e menjëhershëm të çdo ndërhyrjeje ndërtuese apo zhvillimore në territoret e zonave të mbrojtura:

• Ekosistemi Pishë Poro - Nartë
• Parku Kombëtar Detar Sazan - Karaburun
• Lumi Vjosa dhe delta e tij

3. Largimi i TEC-it Lundrues dhe Hapja e Konkursit Kombëtar

Më 16 Gusht 2026 përfundon zyrtarisht kontrata e qirasë grabitqare e milionave të qytetarëve për dy anijet gjeneratore në Triport. Kërkojmë:

• Lirimin e menjëhershëm të të gjithë territorit detar dhe tokësor të zënë nga ky TEC lundrues në këtë datë.
• I bëjmë thirrje dhe ftojmë zyrtarisht Bashkinë e Vlorës të shpallë një konkurs të hapur me arkitektë dhe urbanistë shqiptarë     për një projekt zhvillimi të qëndrueshëm të kësaj hapësire. Ky projekt duhet të integrohet organikisht me portin dhe merkaton e peshkimit, si dhe të shërbejë si një nyje dinjiteti për organizimin e lundrimit dhe turizmit detar.

4. Anulimi i Hub-it Energjetik Fosil

Kërkojmë anulimin e plotë të çdo projekti, lejeje apo vendimmarrjeje për ndërtimin e të ashtuquajturit "Hub Energjetik" në Vlorë. Ky projekt, i nisur nga marrëveshja e datës 28 Prill 2026 midis kompanisë shtetërore ALBGAS dhe korporatave të fosileve amerikane dhe greke, synon ta kthejë gjirin tonë në një enklavë të gazit të lëngshëm (LNG), duke e gozhduar ekonominë dhe mjedisin e Vlorës në një epokë ndotjeje.

5. Pezullimi i Parkut Industrial Turistik prej 88.5 Ha

Kërkojmë pezullimin e menjëhershëm të çdo veprimi fizik dhe institucional në terren për parkun industrial prej 88.5 Hektarësh të dhënë në favor të korporatës turke.

• Kërkojmë nga Bashkia Vlorë të organizojë urgjentisht një takim të hapur ballafaqimi midis përfaqësuesve të kësaj korporate, grupimit “Shpëto Vlorën” dhe komunitetit të qytetarëve të Vlorës për të bërë transparencë të plotë mbi impaktin e këtij projekti.

Vlora u përket vlonjatëve dhe qytetarëve të saj, jo interesave të ngushta të oligarkisë globale të fosileve. Beteja jonë sapo ka filluar në çdo shesh, në çdo rrugë dhe në çdo zyrë ligjore.

Grupimi i Shoqërisë Civile “Shpëto Vlorën”

Tiranë - Vlorë, 10 Korrik 2026

Dita e fundit kur është ndezur TEC lundrues ka qënë 4 Prill 2026. U ndezën 2 orë dhe prodhuan 10MWh energji elektrike, nga 2400 MWh që duhet të prodhonte në atë ditë.

Qysh nga dita që u morr në dorzim nga drejtori I KESH Erald Elezi, pas testimit fallco 72 orësh në 14-16 Gusht 2024 TECi lundrues në asnjë ditë të vetme këto 2 vjet nuk ka punuar 24 orë rrjesht. Ai ka punuar vetem disa orë në të perënduar të diellit, në ndonjë ditë të muajit, larg vëmëndjes së njerëzve. Ndezja ka ndodhur për të treguar se është në gjëndje pune dhe për të justifikuar 94500 USD cdo ditë që ka në kaluarnë llogari offshore, të oligarkëve ndërkombëtarë.

Ky tip TECi, është prodhim i shekullit të kaluar dhe është hequr nga prodhimi në vitin 2002. Ka djegur naftë të rëndë në Bangladesh nga viti 1998 deri në vitin 2018. Ka ndenjur 4 vjet pa punë në Bangladesh dhe 2 vjet pa punë në Vlorë dhe më 16 Gusht 2024 nxorri tym, një tym transparent, jo çuditperisht, sikur të ishte tip makine X5. Kjo sajuar që matja e emitimeve të gazrave të rezultonte sipas standartit, në testimin e komisionimit. Madje rezultatet dolën edhe më të mirat se viti 1998, viti i futjes në prodhim të këtij TECi. Në gjykatë paditësit akuzuan për fallcifikim, pasi në testim është përdorur jo naftë të rëndë, tip VLSFO sipas kontratës, por një tjetër lloj lënde. KESH dhe Ministria e Mjedisit nuk arritën ta kundërshtojnë akuzën në Gjykatë. Trupi gjykues i kryesuar nga gjyqtari Ramiz Lala e rrëzoi padinë e bërë nga shoqëria civile, edhe pse fallcifikimi dhe një mori shkleljesh të tjera nuk mundën të kundërshtoheshin nga Gjykata. Gjyqi vazhdon në apel, por dhe SPAK ka deklaruar se ceshtja është në hetim.

Shohim të dalë tym nga oxhaqet e ndryshkur të tij, pas 3 muajsh, mw 29 Qershor, pikërisht 2 ditë, pasi një grup i vogël protestuesish marrshuan për të kërkuar largimin e TECit lundrues nga Gjiri i Vlorës dhe heqjen e rrethimit të tij.

Pse u ndez? U ndez për të justifikuar aferën për vazhdimin e vjedhjeve. KESH me bekimin e pasardhësve të Ballukut do te blej TECin lundrues, me detyrim, pa kushte, për 1 EUR. Ajo që do ndodhë në vijim është se do punësohen me dhjetra vetë, për gjoja mirpmbajtejen, roje etj., do bëhen tendera për mirëmbajtjen, për blerje nafte, për pastrimin etj, njësoj si për TECin tjetër të Vlorës që ka qysh prej vitit 2009, që i merr shtetit rreth 2 milion EUR, cdo vit, për mirëmbajtje.

Duhet thënë se për datën 29 Qershor ndezja e tyre është dëm ekonomik me dashje, pasi 1 MWh i prodhuar në këtë ditë ka një kosto të llogaritur mbi 650 EUR për MWh, ndërsa në bursë në Hungari, cmimi në këtë ditë varion nga 194 në 222 EUR/MWh, ndërsa në ALPEX, cmimi minimal klerues është 50 EUR/MWh dhe maksimal 250 EUR/MWh.

Blerjet e KESH të kontraktuar për periudhën 1 korrik - 30 Shtator 2026 është 126 EUR/ MWh.

Dëmi ekonomik i shkaktuar nga ndezja e TECit lundrues, si diferencë e çmimit në treg me koston e prodhuar është shumë më i madh se vetëm qiraja e paguar prej 94500 USD në ditë,  për 2 vjet.

Dëmi do jetë edhe më i madh akoma me mbylljen e kontratës së qirasë dhe detyrimit për ta blerë pa kushte KESHi me 1 EUR. Në momentin që do bëhet pronë e KESH do të ketë vetëm shpenzime. Duke qënë se prodhimi i këtij tip TECi ka përfunduar në vitet 2002 -2004 nuk ka pjesë këmbimi, që mund të gjënden.

Pyetja më e thjeshtë është; pse i duhen Shqipërisë këto TECe, ky lundruesi dhe ky tjetri TECi Vlorës i ngulur aty në vitin 2009?

Ky është një krim ekononomik me dashje, i dënueshëm. Kwto TEC duhet të shkojnë për skrap dhe toka publike të çlirohet e të përdoret për sektorin e turizmit.

Ka dhe një gjë edhe më kriminale. Vënia në zbatim e marrveshjes së Qeverisë shqiptare me korporatat grabitqare të fosileve për të ndërtuar HUB energjitik në Vlorë. Duket se këto TECe që janë aty fosile shërbejnë për të mbajtur aty të pushtuar territorin për të instaluar aty HUBin energjitik. Kjo është afera më e madhe në gjithë historinë e Shqipërisë. Shkenca dhe ekspertët e energjisë thonë se brenda 10 viteve vendet që do vazhdojnë të mbështeten tek energjia fosile do duken si vende në kohën e mesjetës, për shkak të vrullit të paparë të teknologjive të energjisë nga burime të rinovueshme dhe ulje drastike të kostove të ruajtjes së energjisë.

Ndërsa Shqipëria që është aktualisht avanguardë, me 100%  të prodhimit të energjisë mbështetur në burime të rinovueshme, një kthim pas në burime fosile do të ishte një katastrofë kombëtare shumëplanëshe.

17 Qershor

Parlamenti Evropian miratoi sot raportin e tij vjetor për Shqipërinë, duke dërguar një nga mesazhet më të forta të tij deri më tani mbi rëndësinë e mbrojtjes së natyrës, ruajtjes së mbrojtëseve mjedisore dhe sigurimit që standardet e BE-së të respektohen përgjatë gjithë procesit të anëtarësimit.

Strazburg, Tiranë, Radolfzell. Parlamenti Evropian shprehu shqetësim të rëndë për zhvillimet e vazhdueshme në zonën e mbrojtur Vjosë–Nartë dhe bëri thirrje për një moratorium mbi procedurat e reja të pajisjes me leje, punimet e ndërtimit dhe ndërhyrjet zhvillimore brenda zonave të mbrojtura, derisa dispozitat e papajtueshme të Ligjit të ndryshuar të Shqipërisë për Zonat e Mbrojtura të shfuqizohen dhe të garantohet përputhshmëria e plotë me standardet e BE-së për mbrojtjen e natyrës.

Votimi vjen pas javësh të tëra demonstratash paqësore në mbarë Shqipërinë, ku mijëra qytetarë janë mobilizuar në mbrojtje të ekosistemit Vjosë–Nartë, një nga zonat natyrore më të vlefshme të vendit dhe pjesë e ardhshme e rrjetit evropian Natura 2000.

"Ky votim dëshmon se mbrojtja e mjedisit nuk është një çështje dytësore në procesin e anëtarësimit. Parlamenti Evropian e ka bërë të qartë se natyra, pjesëmarrja e publikut dhe sundimi i ligjit nuk janë elementë opsionalë të anëtarësimit në BE. Ata janë standarde themelore evropiane që nuk mund të kompromisohen," tha Gabriel Schwaderer, Drejtor Ekzekutiv i EuroNatur.

Raporti bazohet në një qëndrim tashmë të fortë të mbajtur nga Parlamenti, i cili kërkon shfuqizimin e ndryshimeve të vitit 2024 në Ligjin për Zonat e Mbrojtura dhe përsërit shqetësimet se dobësimi i mbrojtëseve mjedisore rrezikon të minojë përafrimin e Shqipërisë me ligjin e BE-së. Ai gjithashtu nënvizon se progresi drejt anëtarësimit në BE kërkon një historik real në zbatimin e legjislacionit mjedisor, vlerësimeve mjedisore dhe të drejtave të pjesëmarrjes së publikut.

Anëtarët e Parlamentit Evropian nga disa grupe politike iu referuan drejtpërdrejt zhvillimeve në Vjosë–Nartë, mobilizimit të vazhdueshëm qytetar dhe nevojës që Shqipëria të përmbushë plotësisht standardet mjedisore të BE-së.

"Mesazhi nga Brukseli është i thjeshtë: anëtarësimi në BE nuk ka të bëjë vetëm me hapjen dhe mbylljen e kapitujve. Ka të bëjë me dëshmimin në praktikë se standardet evropiane respektohen atëherë kur ka më shumë rëndësi," tha Viktor Berishaj, Zyrtar i Lartë i Politikave të BE-së në EuroNatur.

Për shumë qytetarë që kanë dalë në rrugë javët e fundit, votimi i sotëm është një shenjë e rëndësishme se shqetësimet e tyre po dëgjohen në nivel evropian.

"Ne vlerësojmë që debati rreth Vjosë–Nartës tashmë është zhvendosur në BE, në përputhje me diskutimin që po ndodh në Shqipëri. Diskutimi rreth Vjosë–Nartës tani shkon shumë përtej mbrojtjes së mjedisit; ai është bërë pjesë e një diskutimi më të gjerë evropian mbi sundimin e ligjit, pjesëmarrjen demokratike, transparencën dhe besueshmërinë e vetë procesit të zgjerimit," tha Aleksandër Trajçe, Drejtor Ekzekutiv i PPNEA.

Qytetarët që janë mobilizuar paqësisht javët e fundit nuk po kërkojnë trajtim të veçantë. Ata po kërkojnë të njëjtën gjë që Bashkimi Evropian po kërkon nga Shqipëria: respektim të ligjit, transparencë në vendimmarrje dhe mbrojtje efektive të zonave të njohura për vlerën e tyre ekologjike.

Informacion mbi sfondin e çështjes (Background):

Peizazhi i Mbrojtur Vjosë–Nartë është një nga ekosistemet bregdetare më të rëndësishme të Shqipërisë dhe një zonë kandidate për rrjetin Emerald sipas Konventës së Bernës. Zona formon një rrugë kryesore shtegtimi të përdorur nga qindra lloje zogjsh që udhëtojnë midis Evropës, Afrikës dhe Mesdheut, dhe pritet të bëhet pjesë e rrjetit të ardhshëm Natura 2000 pas anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian.

Zona ka qenë në qendër të shqetësimeve mjedisore për disa vite pas ndërtimit të Aeroportit Ndërkombëtar të Vlorës brenda peizazhit të gjerë të mbrojtur. In vitin 2023, Komiteti i Përhershëm i Konventës së Bernës miratoi Rekomandimin Nr. 219, duke i bërë thirrje Shqipërisë të pezullojë ndërtimin e aeroportit në pritje të një vlerësimi të ri dhe të plotë mjedisor, si dhe të forcojë mbrojtëset për zonën e mbrojtur.

Në vitin 2024, Shqipëria ndryshoi Ligjin e saj për Zonat e Mbrojtura, duke lejuar disa aktivitete turistike dhe zhvillimore brenda tyre. Këto ndryshime janë kritikuar nga organizatat mjedisore, shkencëtarët dhe institucionet evropiane. Parlamenti Evropian dhe Komisioni Evropian kanë shprehur vazhdimisht shqetësime se ndryshimet janë të papajtueshme me standardet e BE-së për mbrojtjen e natyrës dhe kanë bërë thirrje për shfuqizimin e tyre si pjesë e detyrimeve të Shqipërisë sipas Kapitullit 27 të negociatave të anëtarësimit.

In muajt e fundit, zhvillime të tjera turistike të propozuara brenda zonës së mbrojtur Vjosë–Nartë kanë nxitur shqetësim të gjerë publik dhe protesta paqësore në mbarë Shqipërinë. Debati është fokusuar gjithnjë e më shumë tek qeverisja mjedisore, pjesëmarrja e publikut, përputhshmëria me legjislacionin mjedisor të BE-së dhe besueshmëria e kushtëzimit mjedisor gjatë procesit të anëtarësimit.

Raporti i Parlamentit Evropian për Shqipërinë formon pjesë të vlerësimit vjetor të BE-së mbi progresin e vendit drejt anëtarësimit dhe kontribuon në kuadrin më të gjerë politik që udhëheq negociatat e anëtarësimit të Shqipërisë.

Burimi: Parlamenti Evropian po rrit presionin ndaj Shqipërisë: standardet mjedisore po kthehen në një çështje kyçe në procesin e anëtarësimit – EuroNatur

16 qershor 2026

Kryeministri mund ta shpallë projektin të dobishëm, të sigurt dhe me ndikim miliardash në ekonomi, por deklaratat politike nuk e ndryshojnë faktin se vendimmarrja i ka paraprirë studimeve, transparencës dhe vlerësimit të ndikimeve në mjedis dhe ekonomi bashkë. Jemi dëshmitar që përveç deklaratave politike, nuk ka asnjë faqe studim fisibiliteti, të dhëna, shifra etj, që si rregull shoqërojnë projekt-idenë të zhvillimeve nga më të voglat te më të mëdhatë.

Rasti i Zvërnecit nuk zbuloi shkeljen e disa procedurave bezdisëse që duhen hequr nga rruga e investimit. Bëhet fjalë për kufij materialë të vendosur nga legjislacioni kombëtar dhe detyrimet ndërkombëtare për mbrojtjen e natyrës. Vlerësimet mjedisore, studimet shkencore dhe konsultimi publik nuk janë formalitete, ato duhet të tregojnë nëse projekti mund ose jo të realizohet.

Një zonë e mbrojtur nuk mund të kthehet në qytet vetëm sepse investimi premton përfitime të mëdha ekonomike. Edhe sikur të na premtohej se nesër do të hanim me lugë floriri, ligji nuk lejon që pasuritë natyrore të sakrifikohen dhe më pas shkelja të justifikohet me fitimin e pritshëm.

Në një shtet të së drejtës, fillimisht përcaktojnë ligji, shkenca dhe interesi publik nëse dhe sa mund të zhvillohet territori. Vetëm më pas mund të flasë politika për investimin.

Disa konsiderata e përgënjeshtrime mbi disa fakte në deklaratën kryeministrore:

1. Prona private nuk është leje për të zaptuar një zonë të mbrojtur, ndërsa rrethimi kufizoi pronën publike.

Fakti që toka është private nuk i heq shtetit përgjegjësinë për ta mbrojtur zonën. Njësoj si pronari i një oborri në Tiranë nuk mund të ngrejë kullë vetëm sepse toka është e tij, as pronari në Zvërnec nuk mund të zhvillojë çfarëdo projekti brenda një Peizazhi të Mbrojtur.

Problemi bëhet edhe më serioz sepse rrethimi i autorizuar nga KKTU-ja, pa një Vlerësim mjedisor, rezulton të jetë shtrirë drejt brezit bregdetar dhe të ketë kufizuar aksesin publik. Bregdeti, plazhi dhe brezi ranor nuk janë vazhdim i pronës private ngjitur dhe nuk mund të tjetërsohen apo të bëhen të paarritshme për publikun.

Pretendimi se kemi të bëjmë thjesht me ushtrimin e së drejtës së pronës private është minimizim zvogëlim i problemit.

1. Një konflikt pronësie nuk është një proces iI pavarur nga projekti iI zhvillimit[1]

Nuk është e saktë të thuhet se pretendimet e palëve të treta nuk mund të pengojnë shitjen apo zhvillimin e një prone. Regjistrimi në kadastër krijon një prezumim në favor të titullarit, por nuk e bën titullin të pakontestueshëm dhe nuk i zhduk pasojat e një konflikti gjyqësor, një mase sigurimi apo një hetimi mbi mënyrën e fitimit të pronës.

Edhe kur shitja mund të kryhet formalisht, një konflikt serioz mbi titullin krijon pasiguri thelbësore për çdo investim. Askush nuk ndërton me siguri mbi një pronë kur ende mund të vihet në diskutim nëse shitësi ka qenë pronari i ligjshëm ose nëse regjistrimi mund të anulohet.

Nëse KKTU-ja ka vendosur të ecë përpara pavarësisht këtyre konflikteve, duhet të shpjegojë çfarë verifikimesh dhe garancish ka marrë. Përndryshe krijohet përshtypja se për këtë investitor janë pranuar rreziqe që nuk do të pranoheshin për një zhvillues të zakonshëm.

Fakti që regjistrimet janë bërë përpara kësaj qeverie nuk e shkarkon atë nga përgjegjësia për t’i verifikuar përpara se mbi to të miratohet një projekt me pasoja të mëdha.

Një investitor serioz, nëse ka të tillë sic pretendon Kryeministri kërkon siguri juridike për titullin. Një shtet serioz nuk e trajton konfliktin e pronësisë si një pengesë që mund të anashkalohet.

1. Vlerësimi i Ndikimit në Mjedis nuk është vulë për një vendim të marrë

Kryeministri thotë se leja zhvillimore nuk është leje ndërtimi dhe se Vlerësimi i Thelluar i Ndikimit në Mjedis do të vijë më pas. Por pikërisht këtu qëndron problemi. As Kryeministri dhe as KKTU-ja nuk mund ta pranojnë paraprakisht zhvillimin, të japin leje zhvillimore, të autorizojnë rrethimin dhe pastaj t’i kërkojnë shkencës të përcaktojë si do të zbatohet ai.

Vlerësimi Mjedisor duhet të kryhet kur projekti është ende ide dhe kur të gjitha alternativat janë të hapura, përfshirë zhvendosjen ose mosrealizimin e tij. Ajo duhet të tregojë nëse projekti mund të lejohet, jo të plotësojë dosjen e një vendimi politikisht të marrë.

Leja zhvillimore nuk është vërtet leje ndërtimi por nuk është as akt neutral. Ajo pranon në parim destinacionin, shtrirjen dhe parametrat themelorë të projektit. Kur pas saj jepet edhe leja e rrethimit, krijohet fakt i kryer dhe Vlerësimi Mjedisor rrezikon të shndërrohet nga instrument vendimmarrjeje në justifikim të vendimit.

Para çdo lejeje, duhej të verifikohej nëse ligji lejonte apo jo një zhvillim me përmasat e një qyteti brenda një zone të mbrojtur. Lejimi i aktiviteteve turistike nuk është autorizim për urbanizim intensiv.

Pyetja është e thjeshtë. Mbi cilin studim mjedisor, territorial dhe shkencor vendosi KKTU-ja më 30 mars 2026 se pikërisht ky territor mund t’i jepej këtij zhvillimi? Kjo bëhet veçanërisht e rëndësishme duke konsideruar se Plani i Integruar Ndërsektorial për Brezin Bregdetar (PINS Bregdeti), pjesë e vizionit dhe Planit të Përgjithshëm Kombëtar - Shqipëria 2030, hartuar në vitet 2015-2017, e indentifikon zonën si pjesë të sistemit natyror, me fokus në ekoturizëm, turizëm natyror dhe aktivitete rekreative me ndikim të ulët dhe promovim të vlerave ekologjike.  Dhe sNë kushtet kur përcaktimet e dokumenteve të hartuara dhe miratuara nga qeveria e udhëhequr nga i njëjti kryeministër nuk respektohen, si i mund të garantojë po ky Kryeministërrise laguna, habitatet dhe peizazhi nuk do të cëenohen, kur dokumenti që duhet ta provojë këtë ende nuk ekziston?

Në një shtet ligjor, fillimisht flasin shkenca, ekspertët dhe ligji. Vetëm më pas vendos politika. Mos harrojmë që nga KKTU mbahen të pazbardhura ende lejet e dhëna, ose janë zbardhur dhe nuk bëhen publike, ndaj problem mbetet transparenca gjithashtu.

1. Ndryshimet ligjore të ligjit për Zonat e Mbrojtura në 2024, ruajtën emrin, por dobësuan mbrojtjen

Kryeministri thotë se nuk është e vërtetë që ndryshimet ligjore lidhen me këtë projekct, por pas këtyre ndryshimeve zona vazhdon të quhet “Peizazh i Mbrojtur” dhe të klasifikohet në Kategorinë V, por mbrojtja reale u zvogëlua. U lejuan të projektoheshinndërtoheshin struktura turistike me 5 yje. Në fakt nuk e kishim imagjinuar që nën emrin e ndërtimit të turizmit një zonë e mbrojtur mund të ishte objekct i I një zhvillimi të real estate, siçc me të drejtë po aludojnë ekspertë të ekonomisë.

Kështu pra,  faktiështë që në vitin 2024 u zgjeruan aktivitetet e lejueshme, u përfshi “turizmi i ekselencës”, u hoq nënzonimi dhe u dobësua mbrojtja e pjesëve më të ndjeshme ekologjikisht. Pra, etiketa mbeti, por rregullat ndryshuan.

Megjithatë, assneni 20 i ligjit të vitit 2017 nuk është një autorizim i përgjithshëm për çdo zhvillim që merr miratimin e KKTU-së. Kategoria V lejon aktivitet njerëzor vetëm kur ai është në përputhje me objektivat e ruajtjes së natyrës. Një zhvillim me përmasat e një qyteti nuk mund të barazohet me përdorimin e qëndrueshëm të territorit.

Po kështu, Kryeministri nuk mund të thotë se ndikimet mjedisore ende do të studiohen dhe njëkohësisht të garantojë se është e pamundur që projekti të prekë lagunën, habitatet apo ekosistemet përreth. Nëse studimet nuk kanë përfunduar, këto garanci janë thjesht politike.

E tek sa Kryeministri shprehet seE përball këtyre fakteve, papërgjegjshmëria dhe arroganca vazhdon me deklaratën se “shteti ka mbajtur qasje dinjitoze”, të vjen natyrshëm të përgjigjesh sendërsa kushdo që do, e di qëqasja dinjitoze e shtetit nuk matet me deklarata vetëvlerësuese, por me transparencë, respekt për ligjin, dëgjim të ekspertëve dhe mbrojtje reale të interesit publik. Dinjitoze do të ishte që shteti dhe institucionet të respektojnë dokumentet strategjike që kanë hartuar vetë, kur morën pushtetin, e të cilat duket se nuk ‘iu përshtaten’ 10 vite më vone! Dinjitoze do të ishte që institucionet të bënin publike dokumentet, studimet, alternativat dhe arsyet e vendimmarrjes përpara se projekti të shpallej politikisht si sukses!. Dinjitoze do të ishte që shkenca të dëgjohej përpara vendimit dhe jo të thirrej më pas për ta justifikuar atë! .

Qasja e ndjekur deri tani nuk është dinjitoze. Ajo është shpërfillëse ndaj ekspertizës, injoruese ndaj shqetësimeve të ligjshme të publikut dhe arrogante ndaj vlerave natyrore të vendit, të cilat nuk janë pronë politike e asnjë qeverie, por pasuri e përbashkët e brezave.

E në fund ju thoni se faktet janë më lart dhe projekti do të zhvillohet, ndërsa në mënyrë paradoksale listoni disa aktivitete dhe dokumenta që priten të prodhohen.

Është domosdoshmëri të kthehenNdaj pra nëse, siç pranoni vetë, dokumentet dhe vlerësimet vendimtare ende priten, ndaleni projektin dhe ktheni mbrapsht ndryshimet e ligjit nr. 21/2024. Bashkimi Europian i ka cilësuar këto ndryshime zhvillim negativ dhe ka kërkuar shfuqizimin e dispozitave të papajtueshme me acquis-in europian. Përse nuk e bëni në kohë? Pastaj diskutojmë për projekte! ?

Për më argumentimin e plotë dhe më të strukturuar të qëndrimit ju lutem klinoni në linkun këtu:

Organizatat mbështetëse të këtij qëndrimi:

1. EcoAlbania
2. Milieukontakt Shqipëri
3. Qendra Burimore e Mjedisit – REC Shqipëri
4. Qendra EcoAlbania
5. Qendra PSEIDA – ILIRIA
6. Qendra Res Publica
7. Shoqata e Bujqësisë Organike
8. Shoqata Ornitologjike e Shqipërisë – AOS

1. Shoqata për Ruajtjen dhe Mbrohtjen e Mjedisit Natyror në Shqipëri – PPNEA

1. CoPlan, Instituti për Zhvillimin e Habitatit
2. Active Mobility
3. ADAD Malore
4. Albanian Water Partnership
5. All Green Centre
6. BIRD
7. Build Green Group
8. CELIM SHQIPERI
9. CERCI
10. Changing the Future
11. COSV
12. Dora Prinderore
13. FORUMI Shqiptar Liqeni i Shkodrës
14. Global Care Albania
15. Gruaja Intelektuale
16. GRUPI VENDOR I VEPRIMIT VJONA
17. Guxo
18. GVV Moker-gore
19. Horizont EU
20. INFINIT+
21. Instituti i Kulturës Rome në Shqipëri (IRCA)
22. Klubi Ekologjik Lezhe
23. New Bridges
24. Nisma për Ndryshim Shoqërosr-ARSIS
25. North Green
26. Organizata “Shtëpia e Gjelbër”
27. Përtej Barrierave
28. PTS ( Pertej Te Sotmes)
29. Qendra “Durrësi Aktiv”
30. Qendra “Levizja Rinore per Demokraci”
31. Qendra Agritra-Vizion
32. Qendra Burimore e Alternativave te Zhvillimit (DARC)
33. Qendra e Zhvillimit të Shoqërisë Civile (CSDC) Durrës
34. Qendra FuturAL
35. Qendra Kombetare e Levizjes Ambientaliste
36. Qendra Media dhe Ceshtjet Shoqerore
37. Qendra Network Albania
38. Qendra Norma
39. Qendra per Progres Rinor
40. Qendra për Zhvillim Komunitar “Sot për të Ardhmen”
41. Qendra Shqiptare për Qeverisje Mjedsiore (Qendra ACEG)
42. QTIL
43. Roof Albania
44. Rrjeti për Raportimin e K.O.K.SH - Oganized Crime and Corruption and Network in Albania/OCCRNA
45. SEEP
46. SHBB ELIA
47. SHERM
48. SHGPAZ (Shoqata kombetare e grave profesioniste, afariste dhe zejtare) dega Pogradec
49. Shoqata “Edukim Komunitar për të Drejta, Kulturë e Integrim”
50. Shoqata “Qendra Sociale në Ndihmë të Njerëzve në Nevojë” Fushë-Arrëz (QSNNN).
51. Shoqata AlbNatyra
52. Shoqata Alpin
53. Shoqata Alpino – Turistike ‘Korça Alpin’
54. Shoqata Bordi Rajonal Ambjentalist Shqiptar
55. Shoqata KREO
56. Shoqata Mbrojtja e Mjedisit dhe Zhvillimi i Turizmit
57. Shoqata Mjedis, Ujera, Pyje
58. Shoqata MKEZH
59. Shoqata Une gruaja
60. Shtepia e Gjelber
61. Together for Life
62. Vajzat dhe Djemtë Scout te Shqiperise
63. VIS Albania
64. Vizioni Ekologjik, Shkoder
65. Vizioni i Gjelber
66. Voice of Roma in Albania
67. World Vision Albania

Laureta Petoshati, Gëzim Zile

Të prishësh zona të mbrojtura, të japësh territor shqiptar, të shkelësh ligjet e shtetit, të trajtosh detin dhe bregdetin si pronë private, e pastaj të akuzosh protestuesit si “spiunë grekë”, është diversion dhe fyerje për qytetarët.

Kryeministri njësoj diversion bëri edhe për Sheshin e Flamurit, të cilin e shfytyroi, duke cenuar simbolikën dhe identitetin historik të Vlorës.

Ligji shqiptar e ka shumë të qartë statusin e bregdetit dhe të drejtën e qytetarëve për ta përdorur atë lirshëm.

• Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë dhe Kodi Civil e përcaktojnë bregdetin, rërën dhe ujërat territoriale si pasuri publike të patjetërsueshme.
• Ligji Nr. 107/2014 “Për Planifikimin dhe Zhvillimin e Territorit”, i ndryshuar, ndalon ndërtime, rrethime apo pengesa që cenojnë interesin publik dhe aksesin e lirë të qytetarëve.
• Ligji Nr. 93/2015 “Për Turizmin”, i ndryshuar, detyron ruajtjen e hapësirave publike në plazhe dhe garantimin e aksesit të lirë në vijën bregdetare.
• Rregulloret për administrimin e plazheve përcaktojnë se një pjesë e plazhit duhet të mbetet publike dhe pa pagesë, ndërsa subjektet private nuk kanë të drejtë të bllokojnë hyrjet drejt detit apo kalimin e lirë të qytetarëve.

Çdo gardh, bllokim apo trajtim i bregdetit si pronë private përbën shkelje ligjore dhe duhet të shoqërohet me përgjegjësi administrative dhe penale.

Prandaj protesta për mbrojtjen e bregdetit dhe të ligjit nuk është spiunazh. Është e drejtë qytetare dhe mbrojtje e interesit publik.

Ja si veprojnë vende të tjera europiane, si Italia: edhe në rastin e Donald Trump Jr., janë hapur hetime dhe është ngritur debat publik për shkelje të dyshuara në zona të mbrojtura dhe gjueti, duke treguar se ligji zbatohet dhe nuk ka përjashtime për askënd.

Ndërsa në Shqipëri, në zona të ndjeshme si Zverneci dhe Dalan, që janë habitat i flamingove dhe pjesë e rëndësishme e ekosistemeve të mbrojtura, qytetarët ngrenë shqetësimin se ligji nuk po zbatohet me të njëjtin standard dhe forcë për të gjithë.

Prandaj pyetja për gazetën “Sot” mbetet: a është normale që qytetarët që kërkojnë zbatimin e ligjit të etiketohen dhe baltosen, ndërkohë që mungon transparenca dhe llogaridhënia për veprimet që prekin pronën publike? A duhet që në Shqipëri ligji të mbyllë sytë përpara rasteve kur dhëndurët apo familjarët e presidentëve amerikanë kërkojnë favore apo trajtim të veçantë? Dhe nëse raste të tilla përsëriten vazhdimisht pa u ndalur, çfarë do të mbetet nga Shqipëria?

Ja se çfarë shkruan edhe historiania dhe patriotja Eleni Kocaqi:

“Qeveria shqiptare në mënyrë urgjente duhet të njoftojë popullin se kush ka rrethuar me gardhe një hapësirë të patjetërsueshme publike në Vlorë, pronë absolute e popullit shqiptar. Bregu, shtrati i detit, lumit, liqeneve dhe rezervuarëve, së bashku me ujin, janë pronë e përbashkët e popullit dhe nuk mund të shiten, blihen apo privatizohen. Nëse ekziston një kontratë, ajo duhet të bëhet publike dhe të sqarohet qartë se çfarë përfiton populli shqiptar nga ky investim. Ligji nuk lejon rrethimin e detit dhe ata që e kanë bërë duhet të mbajnë përgjegjësi penale. Organet e drejtësisë duhet të nisin procedim penal për këtë çështje."
Këto janë argumentet e një historianeje dhe një avokateje, por meqë në atë protestë dhe në grupimin për nismën “Shpëto Vlorën” shumë prej nesh që jemi nga Dukati dhe Vlora, dhe kemi të afërm, gjyshër e stërgjyshër që kanë luftuar dhe kanë dhënë jetën në luftë kundër shovinizmit grek, kemi këto pyetje:

Nëse në projekte të mëdha zhvillimi në Shqipëri përfshihen figura të huaja me ndikim, si Jared Kushner, kush garanton që vendimmarrjet të mos cenojnë ligjin shqiptar dhe interesin publik?

A ka transparencë të plotë mbi këto projekte dhe mbi ata që qëndrojnë pas tyre, apo Shqipëria rrezikon të trajtohet si një hapësirë ku standardet ligjore mund të relativizohen për shkak të emrave dhe lidhjeve politike?

Dhe pyetja për gazetën “Sot” mbetet: a është normale që qytetarët që kërkojnë zbatimin e ligjit të etiketohen dhe baltosen, ndërkohë që mungon transparenca e plotë për vendimmarrjet që prekin pronën publike?

Në fund lind pyetja  e përbashkët për gazetën dhe lexuesit e saj: a bëhet fjalë për transparencë të plotë mbi emrat realë të investitorëve dhe vendimmarrësve në këto projekte, apo për struktura të fshehura interesi që veprojnë pas figurave publike dhe kërkojnë përfitime në dëm të interesit publik?

NëGreqi, shteti ka zgjedhur një ishull të pabanuar (Revithoussa) për të ndërtuar terminalin e gazit, që e perdor më pak se 25% te kapacitetit. Greqia po ecën shpejt me energjinë diellore dhe të erës, dhe nuk ka shumë nevojë për gas. BE nuk lejon të ndërtohen TECe me gas në Greqi. Gjigandët e fosileve kanë nevojë të shesin gaz. Ata shohin vendet e Ballkanit, sidomos këto jo në BE, si vende që me pak presion mund të pranojnë të blejnë gazin e tyre dhe meqë infrastruktura mungon totalisht, si në Shqipëri ose është shumë e dobët si në Mal të zi, Bosnje, Maqedoni i shtyjnë këto që dhe të ndërtojnë TECe me gaz, edhe pse akoma nuk janë të detyruara nga BE, që të ndalohet ndërtimi i tyre. Kështu, kompanitë e gazit janë në situatën “Kap cfarë të kapim”. Dhe ja vjen kërcënueshëm marrveshja në Tiranë me HUB energjitik në Vlorë.  Grupi grek (Aktor/Terna) nëpërmjet përfaqësuesit ndërmjetës z. Alexandros Exarchou, që shërben si urë operacionale, pas të cilit qëndron kompania Amerikane e prodhimit të gazit, Venture Global, dhe kompania që ka ngulur TECin lundrues në Vlorë, Excelerate Energy, e gatshme për të transportuar gazin nga Amerika dhe për të ndërtuar TECe në Vlorë firmos marrveshjen shkatëruese dhe të turpshme, në prani të kryeministrit të Shqipërisë Edi Rama. Excelerate Energy duke parë që ka marrë nga shqiptarët mbi 60 milion USD pa prodhuar asgjë me TECin lundru es, ka krijuar bindjen se mund të grabisë shumë më tepër me këtë investimin 6 milard USD dhe ka të drejtë. Së pari në vend të ishullit të pabanuar në Greqi përdoret Vlora, duke u shkatërruar natyra dhe turizmi për të prodhuar energji elektrike e për ta shitur atë në vende të tjera, pasi Shqipëria, vetë deri në vitin 2030, sic ka thënë z. Rama do jetë vend exportues neto i energjisë elektrike nga burimet e rinovueshme, pra zero nevojë për TECe me djegje gazi. Dhe kryeministri është i saktë në këtë deklarim, pasi kjo mund të ndodhë akoma edhe më shpejt, se viti 2030. Nga ana tjetër Qeveria ka dhënë lejen e ndërtimit për TECin e Roskovecit, ndryshe nga ishulli i pabanuar në Greqi, TECi ndërtohet në Shqipëri, në tokë bujqësore me pjellori shumë të lartë (bonitet 2), që ligji e ndalon të betonizohet, dhe vetëm 800 m larg shtëpive të banuara e shkollës së fëmijve. (tab. 1).  Greqia ka terminal gazi edhe në Selanik, nga ku ka dhe tubacion gazi funksional deri në Bullgari. Këto kompani që i janë vërsulur Vlorës, janë me shumë probleme me arbitrazhe me të tjera kompani të mëdha globale, e flasin me miliarda. Një kafshim i vetëm i Shqipërisë prej këtyre dinosaurëve e plagos rëndë vendin dhe e çon ne reaminacion. Këtu të përmendim vetëm faktin që nëse shteti firmos kontratën për 20 apo 49 vjet, si me TEC të Roskovecit është i detyraur ta paguaj gazin edhe kur nuk e merr, se pershembull nuk  i leverdis. Shqipëria, qysh tani nuk ka nevojë për gaz. TAP që transporton gaz, ka në rregulloren e tij të firmosur nga pala shqiptare parimin “Take or Pay”.               ë

Tab.1

Në Greqi, shteti ka zgjedhur një ishull të pabanuar (Revithoussa) për të ndërtuar terminalin e gazit, që e perdor më pak se 25% te kapacitetit. Greqia po ecën shpejt me energjinë diellore dhe të erës, dhe nuk ka shumë nevojë për gas. BE nuk lejon të ndërtohen TECe me gas në Greqi. Gjigandët e fosileve kanë nevojë të shesin gaz. Ata shohin vendet e Ballkanit, sidomos këto jo në BE, si vende që me pak presion mund të pranojnë të blejnë gazin e tyre dhe meqë infrastruktura mungon totalisht, si në Shqipëri ose është shumë e dobët si në Mal të zi, Bosnje, Maqedoni i shtyjnë këto që dhe të ndërtojnë TECe me gaz, edhe pse akoma nuk janë të detyruara nga BE, që të ndalohet ndërtimi i tyre. Kështu, kompanitë e gazit janë në situatën “Kap cfarë të kapim”. Dhe ja vjen kërcënueshëm marrveshja në Tiranë me HUB energjitik në Vlorë.  Grupi grek (Aktor/Terna) nëpërmjet përfaqësuesit ndërmjetës z. Alexandros Exarchou, që shërben si urë operacionale, pas të cilit qëndron kompania Amerikane e prodhimit të gazit, Venture Global, dhe kompania që ka ngulur TECin lundrues në Vlorë, Excelerate Energy, e gatshme për të transportuar gazin nga Amerika dhe për të ndërtuar TECe në Vlorë firmos marrveshjen shkatëruese dhe të turpshme, në prani të kryeministrit të Shqipërisë Edi Rama. Excelerate Energy duke parë që ka marrë nga shqiptarët mbi 60 milion USD pa prodhuar asgjë me TECin lundru es, ka krijuar bindjen se mund të grabisë shumë më tepër me këtë investimin 6 milard USD dhe ka të drejtë. Së pari në vend të ishullit të pabanuar në Greqi përdoret Vlora, duke u shkatërruar natyra dhe turizmi për të prodhuar energji elektrike e për ta shitur atë në vende të tjera, pasi Shqipëria, vetë deri në vitin 2030, sic ka thënë z. Rama do jetë vend exportues neto i energjisë elektrike nga burimet e rinovueshme, pra zero nevojë për TECe me djegje gazi. Dhe kryeministri është i saktë në këtë deklarim, pasi kjo mund të ndodhë akoma edhe më shpejt, se viti 2030. Nga ana tjetër Qeveria ka dhënë lejen e ndërtimit për TECin e Roskovecit, ndryshe nga ishulli i pabanuar në Greqi, TECi ndërtohet në Shqipëri, në tokë bujqësore me pjellori shumë të lartë (bonitet 2), që ligji e ndalon të betonizohet, dhe vetëm 800 m larg shtëpive të banuara e shkollës së fëmijve. (tab. 1).  Greqia ka terminal gazi edhe në Selanik, nga ku ka dhe tubacion gazi funksional deri në Bullgari. Këto kompani që i janë vërsulur Vlorës, janë me shumë probleme me arbitrazhe me të tjera kompani të mëdha globale, e flasin me miliarda. Një kafshim i vetëm i Shqipërisë prej këtyre dinosaurëve e plagos rëndë vendin dhe e çon ne reaminacion. Këtu të përmendim vetëm faktin që nëse shteti firmos kontratën për 20 apo 49 vjet, si me TEC të Roskovecit është i detyraur ta paguaj gazin edhe kur nuk e merr, se pershembull nuk  i leverdis. Shqipëria, qysh tani nuk ka nevojë për gaz. TAP që transporton gaz, ka në rregulloren e tij të firmosur nga pala shqiptare parimin “Take or Pay”.               ë

Tab.1

NëGreqi, shteti ka zgjedhur një ishull të pabanuar (Revithoussa) për të ndërtuar terminalin e gazit, që e perdor më pak se 25% te kapacitetit. Greqia po ecën shpejt me energjinë diellore dhe të erës, dhe nuk ka shumë nevojë për gas. BE nuk lejon të ndërtohen TECe me gas në Greqi. Gjigandët e fosileve kanë nevojë të shesin gaz. Ata shohin vendet e Ballkanit, sidomos këto jo në BE, si vende që me pak presion mund të pranojnë të blejnë gazin e tyre dhe meqë infrastruktura mungon totalisht, si në Shqipëri ose është shumë e dobët si në Mal të zi, Bosnje, Maqedoni i shtyjnë këto që dhe të ndërtojnë TECe me gaz, edhe pse akoma nuk janë të detyruara nga BE, që të ndalohet ndërtimi i tyre. Kështu, kompanitë e gazit janë në situatën “Kap cfarë të kapim”. Dhe ja vjen kërcënueshëm marrveshja në Tiranë me HUB energjitik në Vlorë.  Grupi grek (Aktor/Terna) nëpërmjet përfaqësuesit ndërmjetës z. Alexandros Exarchou, që shërben si urë operacionale, pas të cilit qëndron kompania Amerikane e prodhimit të gazit, Venture Global, dhe kompania që ka ngulur TECin lundrues në Vlorë, Excelerate Energy, e gatshme për të transportuar gazin nga Amerika dhe për të ndërtuar TECe në Vlorë firmos marrveshjen shkatëruese dhe të turpshme, në prani të kryeministrit të Shqipërisë Edi Rama. Excelerate Energy duke parë që ka marrë nga shqiptarët mbi 60 milion USD pa prodhuar asgjë me TECin lundru es, ka krijuar bindjen se mund të grabisë shumë më tepër me këtë investimin 6 milard USD dhe ka të drejtë. Së pari në vend të ishullit të pabanuar në Greqi përdoret Vlora, duke u shkatërruar natyra dhe turizmi për të prodhuar energji elektrike e për ta shitur atë në vende të tjera, pasi Shqipëria, vetë deri në vitin 2030, sic ka thënë z. Rama do jetë vend exportues neto i energjisë elektrike nga burimet e rinovueshme, pra zero nevojë për TECe me djegje gazi. Dhe kryeministri është i saktë në këtë deklarim, pasi kjo mund të ndodhë akoma edhe më shpejt, se viti 2030. Nga ana tjetër Qeveria ka dhënë lejen e ndërtimit për TECin e Roskovecit, ndryshe nga ishulli i pabanuar në Greqi, TECi ndërtohet në Shqipëri, në tokë bujqësore me pjellori shumë të lartë (bonitet 2), që ligji e ndalon të betonizohet, dhe vetëm 800 m larg shtëpive të banuara e shkollës së fëmijve. (tab. 1).  Greqia ka terminal gazi edhe në Selanik, nga ku ka dhe tubacion gazi funksional deri në Bullgari. Këto kompani që i janë vërsulur Vlorës, janë me shumë probleme me arbitrazhe me të tjera kompani të mëdha globale, e flasin me miliarda. Një kafshim i vetëm i Shqipërisë prej këtyre dinosaurëve e plagos rëndë vendin dhe e çon ne reaminacion. Këtu të përmendim vetëm faktin që nëse shteti firmos kontratën për 20 apo 49 vjet, si me TEC të Roskovecit është i detyraur ta paguaj gazin edhe kur nuk e merr, se pershembull nuk  i leverdis. Shqipëria, qysh tani nuk ka nevojë për gaz. TAP që transporton gaz, ka në rregulloren e tij të firmosur nga pala shqiptare parimin “Take or Pay”.               ë

Tab.1

28.04.26 | Nga Redaksia

Shqipëria nënshkroi të mërkurën në Tiranë një marrëveshje njëzetvjeçare për gazin natyror të lëngshëm (LNG), me vlerë gjashtë miliardë dollarë gjatë gjithë afatit, e strukturuar rreth tre palëve: ALBGAZ nga ana e shtetit shqiptar, prodhuesi me bazë në Virxhinia, Venture Global, për furnizimin e lëndës së parë, dhe Aktor LNG USA, mjeti tregtar i Grupit grek Aktor, për anën e logjistikës rajonale. Titulli i lajmit është i qartë. Struktura nën të, jo.

Përfaqësuesi kryesor amerikan në nënshkrim nuk ishte e ngarkuara me punë në Ambasadën e Tiranës, Nancy VanHorn, megjithëse VanHorn ishte e pranishme. Ishte ambasadorja Kimberly Guilfoyle, e akredituar në Athinë, ajo që fluturoi për ceremoninë dhe u përshëndet nga Kryeministri Edi Rama me një përqafim. Koreografia ka rëndësi. Para se të ekzaminohet ndonjë klauzolë kontrate, ajo i tregon lexuesit se Uashingtoni po e trajton energjinë e Evropës Juglindore si një dosje rajonale të organizuar përmes Athinës, me Tiranën, Sofjen, Sarajevën, Prishtinën dhe blerësit e tjerë industrialë si nyje të një sistemi, qendra operacionale e të cilit qëndron në tokën greke.

Çfarë u nënshkrua

Elementet e bëra publike janë këto: Një angazhim furnizimi 20-vjeçar për LNG me origjinë nga SHBA, me vlerë 6 miliardë dollarë. Ndërtimi i infrastrukturës së rigazifikimit në Vlorë. Konvertimi i TEC-it ekzistues të Vlorës nga nafta në gaz. Rreth 250 MW kapacitet i ri gjenerues në qendrën energjetike të Vlorës. Ndërtimi i tubacionit Fier-Vlorëqë lidh terminalin e ri me rrjetin kombëtar të transmetimit dhe më tej me rrjetet rajonale. Pozicionimi i Vlorës si një portë eksporti në tregun e gazit të Ballkanit Perëndimor.

Vëllimet vjetore të blerjes nuk u bënë të ditura në nënshkrim. Raportimet e mëparshme tregojnë se Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë nënshkroi një memorandum në shkurt me Atlantic SEE LNG Trade në Uashington për deri në 1 miliard metër kub në vit. Njoftimi i së mërkurës duket se e kthen atë memorandum në një strukturë kontraktuale detyruese.

Pyetja për furnitorin

Venture Global nuk është një prodhues i rëndomtë amerikan i LNG-së. Është një kompani, rekordi kontraktual i së cilës me blerësit themelues është bërë, gjatë 18 muajve të fundit, një nga mosmarrëveshjet më të dokumentuara në historinë e industrisë së gazit.

Kompania eksportoi më shumë se katërqind ngarkesa në tregun e lirë (spot market), ndërsa refuzoi të përmbushte kontratat afatgjata me blerësit kryesorë, duke pretenduar se fabrika ishte ende në fazë testimi. Fitimet nga ky veprim vlerësohen mbi 20 miliardë dollarë. Shtatë palë kryesore kanë ngritur padi në arbitrazh, duke përfshirë Shell, BP, Edison, Galp, Repsol, Orlen dhe Unipec, me vlerë rreth 5.5 miliardë dollarë.

Pyetjet për ALBGAZ janë themelore: Si përkufizohet "forca madhore" në kontratën shqiptare? Çfarë ndodh nëse çmimet globale rriten dhe furnitori gjen një bazë tekstuale për të ridrejtuar ngarkesat diku tjetër (ashtu siç bëri me Shell dhe BP)?

Mjeti Grek

Aktor LNG USA është një zgjatim operacional i Atlantic SEE LNG Trade, një sipërmarrje e përbashkët e formuar në fund të vitit 2025 midis Grupit Aktor(60%) dhe DEPA Trading (40%).

CEO i Aktor, Alexandros Exarchou, ka folur publikisht për Greqinë që funksionon si një "urë operacionale" midis objektivave strategjike të SHBA-së dhe politikës energjetike të BE-së, dhe për krijimin de facto të një nyjeje energjetike amerikane në tokën greke. Ky përshkrim është goditës sepse nuk është përshkrimi i Uashingtonit, por i Athinës që përshkruan rolin e vet.

Antecedenti i vitit 2021

Kjo nuk është përpjekja e parë e Shqipërisë për një projekt gazi në Vlorë të ankoruar nga SHBA. Në mars 2021, qeveria Rama nënshkroi një memorandum me ExxonMobil dhe Excelerate Energy për të njëjtin konvertim të TEC-it. Pesë vjet më vonë, TEC-i i Vlorës është ende i papunë, tubacioni Fier-Vlorë nuk është ndërtuar dhe e njëjta infrastrukturë po njoftohet përsëri me aktorë të tjerë korporatash.

Gjeometria Rajonale

Vlora nuk ekziston si një nyje më vete. Ajo është nyja jugperëndimore e një arkitekture me shumë korridorë. Sistemi që po lind nuk është një korridor i vetëm, por një rrjet tepricash (redundant network) ku asnjë nyje e vetme nuk ka fuqi veton mbi furnizimin.

Për Tiranën, kjo marrëveshje është një zgjedhje e pozicionuar hapur kundër pranisë ruse në rajon. Megjithatë, fakti që linja diplomatike u dha përpara ambasadores së Athinës dhe jo në Bruksel, është në vetvete një sinjal se si Tirana dëshiron të lexohet pozicionimi i saj.

Përfundim

Marrëveshja e Vlorës është pasojë e shumë rrethanave. Si kontratë, ajo e lidh Shqipërinë me një prodhues rekordet e të cilit në arbitrazhe janë problematike. Si infrastrukturë, ajo ringjall një projekt që është njoftuar më parë dhe nuk është dorëzuar. Si arkitekturë rajonale, ajo e fut Shqipërinë në një sistem, qendra e gravitetit të të cilit qëndron në Athinë. Përqafimi në nënshkrim nuk ishte dekor. Ishte vendosja e marrëdhënies në procesverbal.

https://tiranaexaminer.com/the-vlora-hub-returns-with-a-new-supplier-and-a-familiar-question/

Gezim Zile

Që në fillim mund të pohojmë se perspektiva energjitike e
Shqipërisë janë energjia e rinovueshme, ajo e ujit, erës dhe
voltaike ose diellore që i ka dhe mund t’i zhvillojë më tej.
Shqipëria as ka qenë e as do të jetë ndonjëherë në krizë
energjitike për kërkesat, kushtet dhe zhvillimin e mëtejshëm në
të gjitha fushat.
Ndërtimi i depove gjigande për depozitimin e gazeve, i
impianteve për kthimin e gazit të lëngët në të gaztë në bregdetin
shqiptar, (550. ha) ndërtimi i stacioneve detare e tokësore për
anijet dhe trenat, mbushje e zbrazje të gazit dhe transporti i
boteve me gaz, janë një aventurë e rrezikshme e kryeministrit të
paditur e aventurier shqiptar Edvin Rama, është një qokë e
rrezikshme që ai ben për miqtë e tij nëpër botë. Shqipëria është
shumë e vogël me resurse, mundësi, e sipërfaqe detare e
tokësore të kufizuara për investime të tilla, shkatërrimtare për
mjedisin dhe ekonominë. Sa për Shqipërinë e shqiptarët ata do të
fitojnë aq sa kanë fituar nga Bankersi, minierat. TAP-i etj. në
këto 35 vite
Ndikimin në mjedis i kthimit të gazit të lëngët në të gaztë.
Ndikimi në mjedis i procesit të rigazifikimit (kthimi i gazit
natyror të lëngshëm - LNG në gjendje të gaztë) dhe transportit të
tij është një çështje komplekse, që përfshin rreziqe të mëdha
mjedisore në tokë dhe det. Këto procese janë pjesë e

infrastrukturës energjetike që ndikojnë dukshëm në cilësinë e
ajrit, ekosistemet detare dhe emetimet e gazeve serrë.
Ndikimet kryesore mjedisore të rigazifikimit dhe transportit
Emetimet e gazeve serrë dhe cilësisë së ajrit

Transporti i LNG-së me anije dhe proceset e rigazifikimit në
terminale, çlirojnë gaze serrë si dioksidi i karbonit dhe metani.
Këto emetime kontribuojnë në ngrohjen globale dhe ulin
ndjeshëm cilësinë e ajrit në zonat përreth terminaleve.
Ndikimi në ekosistemet detare: Terminalet e rigazifikimit
(veçanërisht ato lundruese ) përdorin sasi të mëdha uji deti për të
ngrohur LNG-në, që të kthehet në gaz. Ky proces mund të
ndikojë në ekosistemin detar përmes thithjes së organizmave
detarë dhe shkarkimit të ujit me temperaturë më të ulët (ujë i
ftohtë), gjë që dëmton florën dhe faunën detare lokale.
Ndotja akustike dhe fizike: Transporti detar me anije LNG
prodhon zhurmë, e cila shqetëson gjallesat botën e nënujshme
por dhe zonat e banuara. Për më tepër, ndërtimi i tubacioneve
dhe infrastrukturës tokësore mund të shkaktojë ndotje nga
pluhurat, zhurma dhe ndërhyrje në peizazh.
Rreziku i aksidenteve dhe rrjedhjeve: Ekziston rreziku i
rrjedhjeve të LNG-së gjatë transportit ose proceseve të
transferimit, gjë që mund të çojë në ndotje mjedisore, ose
shpërthime të pakontrolluara.
Përfundim
Shqipëria nuk përfiton asgjë nga kthimi i gazit të lëngët në të
gaztë, depozitimin dhe transportit të tij në Ballkanin Perëndimor,
në Bullgari, deri në Austri. Dëmi mjedisor është i
pallogaritshëm. Në Shqipëri, rregullimi i këtij procesi bëhet nga
Enti Rregullator i Energjisë (ERE), i cili përcakton rregullat për
aksesin, tarifat dhe metodologjinë e llogaritjes së kostove të
shërbimit të rigazifikimit. Draftet e rregulloreve e ligjeve për

këtë investim kanë filluar të bëhen gati qysh në vitin 2018.
VIJON.

Pse poshtëruese?

Firmëtari i marrveshjes Vlora Hub energjitik, përfaqësuesi i kompanisë Excelerate Energy është pronari që solli në Vlorë TECin lundrues nga Bangladeshi për parkimin e të cilit në gji të Vlorës, Shqipëria ka paguar gati 120 milion EUR, në vend që të paguhej për këtë parkim. Edhe më poshtëruese është fakti se taksa-paguesit shqiptarë do vazhdojnë të paguajnë akoma, pasi firmëtari i marrveshjes ka kërkuar dhe është pranaur menjëherë nga pala shqipëtare, që TECi lundrues të mbetet në Gji të Vlorës, që do kërkonte miliona të tjera të shpenzuara, për ta mbajtur si muze.

Pse shkatërruese?

Shqipëria në mënyrë të natyrshme dhe me shpejtësi, po ecën drejt një pavarësie energjitike të plotë, pa energji te prodhuar nga burime fosile, por vetem me burime të rinovueshme, madje mund të jetë qysh tani e tillë. Ky është fakt, që në ceremoninë te marrveshjes poshtëruese vetë Kryeministri z. Rama tha se në vitin 2030 Shqipëria do të jetë eksportuese neto e energjisë nga burime të rinovueshme. Kjo që thotë Rama dhe që këto vitet e fundit është slogan që Qeveria e përsërit kudo nëpër samite e takime ndërkombëtarësh i shkon për shtat politikës së Bashkimit Europian, për energjinë.

Shqipëria, ndryshe nga shumë vende në Europe, të cilat kanë një lloj vartësie nga gazi, po vuajnë për shkak të rritjes së çmimit të naftës e gazit, pikërisht nga që nuk ka centrale gazi nuk ndjen asnjë shqetësimin për furmizimin me energji elektrike dhe nuk ka asnje rritje çmimesh apo subvencion nga shteti per të.

Shqipëria është e sigurtë lidhur me prodhimin dhe konsumin e energjise elektrike.

Nëse merr rrugë kjo marrveshje për të futur gazin në Shqipëri, duke ndërtuar TECe në Shqipëri, e për më tepër duke përdorur territorrin shqiptar per te shitur gaz dhe energji te prodhuar nga gazi në gjithë Ballkanin, Shqipëria pëson një shkatërrim shumë planësh, ekonomi, social, ekologjik.

Fatkeqsisht shkatërrimi ka filluar të ndodhë me fillimin e punimeve për ndërtimin e TECit të Roskovecit, që do eksportoj energji në Greqi dhe gjetkë, për të cilin Qeveria përpiqet të sigurojë një heshtje absolute në medja, duke plotësuar letra gjysmake, jo ligjore, dhe duke rreshtuar avokatet, qe mbajnë dhe emrin avokat të shtetit të rrëzojnë paditë në Gjykatë.

Nëse në Vlorë instalohet HUBi energjitik për të ndërtuar TECe në Vlorë e për të shitur energji dhe gaz në Ballkan, thjesht Vlorës turistike i janë vënë minat, me “shperthim” të ngadalshëm.

Nuk do vinë turistët për të thithur ajjrin e gazit që digjet nëpër TECet në Vlorë e për të vizituar “specien” e zhdukur në Botë të TECit lundrues. Nuk mund të përjashtohet dhe ndonjë shpërthim I papritur nga ndonjë aksident, apo raketë e ardhur drejt HUB-it energjitik, në ndonjë situatë lufte, që mund ta bëj Vlorën shkrumb e hi.

Nuk mund të mos llogatitet dëmi në shëndet dhe kostot shëndetsore te shtuara nga djegja e gazit dhe avujt e gazit në Vlorë.

Por ka dhe perfitime. Perfiton kompania Excelerate Energy, kompania që e zgjodhi znj. Balluku, e na solli nga Bangladeshi TECin lundrues, perfitojnë dhe disa kontraktore e miq të Excelerate Energy, në Shqipëri, në Greqi, në Itali, por sigurisht dhe në Amerikë.

A mund ta lejojnë vlonjatët këtë poshtërrim dhe shkatërrim të jetesës sot e në breza, duke e transformuar Vlorën nga vend turistik, në një vend fosilesh?

Në 2005 qytetaret e Vlorës masivisht e fort e kundërshtuan dhe zmbrapsen Parkun Energjitik të projektuar nga raca e këtij që firmosi tani këtë marrveshjen e HUBit energjitik dhe që solli TECin lundrues në Gji të Vlorës prej Bangladeshit.

Vlonjati jep shumë, por poshtërrimin nuk e duron dot.

Nga: Redaksia e Mjedisi.al7 Prill, 2026

A mundet që një projekt energjetik, i cili synon eksportin në tregun e lirë dhe jo nevojat e brendshme të Shqipërisë, të marrë statusin e "Investimit Strategjik"? Dhe më tej, a mund të ndodhë kjo mbi një tokë me Bonitet 2, ndër më pjelloret në vend?

Rasti i TEC-it 170 MW në Roskovec po shndërrohet në një precedent të rrezikshëm ku ligji po përdoret për të "ligjëruar" shkatërrimin e sigurisë ushqimore në emër të fitimeve private.

1. Paradoksi i "Interesit Publik"

Sipas ligjit, një investim quhet strategjik kur i shërben interesit të përgjithshëm kombëtar. Por në rastin e Roskovecit, qëllimi i deklaruar është tregu i lirë.

• Humbja: Shqipëria humbet përgjithmonë hektarë të tërë toke pjellore (Bonitet 2).
• Fitimi: Kompania private shet energjinë jashtë vendit.
• Mbetja: Banorët e Roskovecit mbeten me emetimet e CO2 (60-75 ton/orë) dhe një infrastrukturë që nuk u shërben atyre, por bursave ndërkombëtare.

2. Boniteti 2: Toka që nuk mund të betonizohet

Ligji Nr. 9244 "Për mbrojtjen e tokës bujqësore" është i prerë: tokat e kategorive të para janë pasuri kombëtare. Ndryshimi i destinacionit lejohet vetëm në raste "emergjente" dhe kur nuk ka asnjë alternativë tjetër.

Kur ky TEC ndërtohet për tregun e lirë, bie poshtë çdo pretendim për "emergjencë". Përse duhet të sakrifikohet toka e bukës për të mbushur portofolin e një investitori që energjinë do ta shesë në rajon?

3. "Carbon Lock-in" dhe Mashtrimi me Afatet

Shoqata e Bujqësisë Organike (OAA) ka dokumentuar tashmë shkeljet që rrëzojnë këtë projekt:

• Deklarata Mjedisore e skaduar: Që prej 14 Nëntorit 2025, projekti nuk ka më mbulesë ligjore mjedisore.
• Mashtrimi me Fillimin e Punimeve: Deklarimi i rremë i nisjes së punimeve më 3 Nëntor 2025 ishte një tentativë e dëshpëruar për të mbajtur gjallë një leje të skaduar.
• Kurthi 49-vjeçar: Ky projekt e "kyç" Shqipërinë te gazi deri në vitin 2075, duke shkelur hapur Cluster 4 të BE-së dhe paralajmërimet e fundit të WMO-së (Organizata Botërore e Meteorologjisë) për emergjencën klimatike.

4. Alternativa që po Injorohet

OAA ka propozuar modelin Agrivoltaik. Ky model lejon që investimi të jetë vërtet strategjik: prodhon energji mbi panele diellore, ndërsa poshtë tyre vazhdon prodhimi bujqësor. Kjo është e vetmja rrugë që mbron pjellorinë e Bonitetit 2 dhe siguron energji të pastër pa betonizuar të ardhmen.

Përfundimi: Nëse shteti lejon që toka pjellore e Roskovecit të shkatërrohet për një projekt që i shërben tregut të lirë, atëherë statusi "Strategjik" është shndërruar në një licencë për të dëmtuar interesin kombëtar.

"Ndërsa Bashkimi Evropian po përshpejton objektivat e tij të 'Marrëveshjes së Gjelbër' (Green Deal), Shqipëria po lëviz në drejtim të kundërt duke autorizuar projekte fosile në shkallë të gjerë, siç është Termocentrali i Roskovecit. Ekspertët grekë të energjisë paralajmërojnë se projekte të tilla, të cilat shpesh prezantohen si 'zgjidhje tranzitore', rrezikojnë të kthehen në asete të bllokuara (stranded assets) pa arritur as gjysmën e jetëgjatësisë së tyre prej 49 vitesh.

Projekti i Roskovecit, një turbinë gazi me cikël të kombinuar prej 170 MW, kritikohet nga grupet mjedisore si Shoqata e Bujqësisë Organike (OAA) për vendndodhjen e tij mbi toka bujqësore me pjellori të lartë. Nga këndvështrimi grek, ku tranzicioni energjetik është përballur tashmë me kosto të larta nga paqëndrueshmëria e gazit (e përkeqësuar nga tensionet Iran-Izrael të viteve 2024-2026), varësia e Shqipërisë nga infrastruktura e re e gazit shihet si një gabim strategjik.

Mungesa e lejeve kritike—veçanërisht për përdorimin e ujit nga Lumi Seman—si dhe skadimi i deklaratave mjedisore më 14 Nëntor 2025, sugjerojnë se projekti nxitet më shumë nga 'mashtrimi zyrtar' sesa nga gatishmëria teknike. Ekspertët sugjerojnë se investimi prej 30 milionë eurosh do të sillte përfitime më të larta sociale dhe mjedisore nëse do të devijohej drejt modeleve Agrivoltaike, të cilat ruajnë pjellorinë e tokës duke kontribuar njëkohësisht në objektivat e Dekarbonizimit të korrikut 2026, të përcaktuara nga Komuniteti i Energjisë."

EnergyPress.gr ose EcoNews.gr

Nga: Mjedisi TV / Shoqata e Bujqësisë Organike (OAA)

28 Mars, 2026

Organizata Botërore e Meteorologjisë (WMO) sapo ka publikuar raportin e saj vjetor, i cili lëshon një paralajmërim drithërues: bota nuk është thjesht në ngrohje, por në një gjendje emergjence të plotë. Me thyerjen e rekordeve të temperaturës dhe shkrirjen e përshpejtuar të akullnajave, mesazhi është i qartë: çdo investim i ri në lëndë djegëse fosile është një hap drejt katastrofës.

1. Rekordet e Nxehtësisë dhe "Ishujt e Zjarrit" në Tiranë

Raporti konfirmon se viti i kaluar dhe fillimi i vitit 2026 kanë shënuar temperaturat më të larta në histori. Për banorët e Tiranës, kjo përkthehet në një rrezik të dyfishtë. Ndotja nga $CO_2$ dhe grimcat $PM_{2.5}$, që tashmë janë 3-4 herë mbi normat e BE-së, ndërveprojnë me nxehtësinë ekstreme duke krijuar kushte mbytëse që dëmtojnë rëndë shëndetin respirator dhe kardiovaskular.

Getty Images

2. Roskoveci: Një "Bombë" Karboni në Kohë Emergjence

Ndërsa WMO bën thirrje për dekarbonizim të menjëhershëm, Shqipëria po tenton të "bllokohet" te gazi për 49 vitet e ardhshme përmes TEC-it të Roskovecit.

Mashtrimi me Punimet: OAA ka vërtetuar se kompania "Gener 2" deklaroi rrejshëm fillimin e punimeve më 3 nëntor 2025 për të shpëtuar një leje mjedisore që ligjërisht skadoi më 14 nëntor 2025.

Kriza e Ujit: Raporti i WMO thekson se cikli i ujit është çrregulluar. Kjo e bën TEC-in e Roskovecit edhe më të rrezikshëm, pasi ai kërkon sasi masive uji nga Baseni i Semanit, për të cilin nuk ka asnjë leje zyrtare deri më sot.

3. Dështimi i Fosileve: Mësimi nga Vlora

Emergjenca kërkon zgjidhje që funksionojnë. Megjithatë, TEC-i lundrues në Vlorë, i marrë si "zgjidhje emergjente", ka prodhuar thuajse zero (0) MWh që nga shtatori 2024. Kjo dëshmon se varësia nga nafta dhe gazi na lë të pambrojtur përballë krizave gjeopolitike, si lufta aktuale në Iran që ka rritur çmimet e bursës deri në 250 Euro/MWh.

4. Rruga drejt Korrikut 2026

Sipas detyrimeve të Grupit 4 (Cluster 4), Shqipëria duhet të ketë monitorim transparent dhe treg të rregullt energjie deri më 1 korrik 2026. Raporti i WMO është një thirrje për të braktisur projektet e stilit të vjetër dhe për të kaluar te alternativat si Agrivoltaikët, të cilët mbrojnë tokën bujqësore dhe ulin konsumin e ujit me 20-30%.

Përfundimi: Nuk mund të luftojmë emergjencën klimatike me mjetet që e shkaktuan atë. Mbrojtja e Roskovecit dhe Rrjollit nga betonizimi dhe gazifikimi është sot një mision jo vetëm lokal, por global.

Nga: Shoqata e Bujqësisë Organike (OAA)Roskovec, Mars 2026

Ndërsa bota po nxiton drejt dekarbonizimit, zona e Roskovecit në Shqipëri ndodhet në një udhëkryq kritik. Nga njëra anë, një projekt TEC-i me gaz që po përballet me dështime ligjore dhe mjedisore; nga ana tjetër, mundësia për të përqafuar teknologjinë Agri-PV (Agrivoltaikët) – një model që premton të mbrojë tokën, ushqimin dhe energjinë tonë njëkohësisht.

Kriza e Shifrave: Pse TEC-i i Roskovecit po dështon?

Të dhënat e fundit tregojnë se projekti i iniciuar nga "Gener 2" përmes kompanisë "Fier Thermoelectric" është teknikisht dhe ligjërisht "në ajër".

Leje Mjedisore e Skaduar: Deklarata Mjedisore e lëshuar më 13 nëntor 2023 ka humbur vlefshmërinë e saj ligjore, pasi punimet nuk filluan brenda afatit 2-vjeçar.

Pezullimi nga ERE: Bordi i Entit Rregullator të Energjisë (ERE) ka pezulluar licencimin e subjektit që prej 7 gushtit 2025.

Pa Leje Uji: Deri më 17 mars 2026, asnjë kërkesë për përdorim uji nuk është regjistruar në Basenin e Semanit, ndërkohë që TEC-i kërkon sasi masive për ftohje.

Agrivoltaikët: Kur Panelet "Mbjellin" Energji pa Vrarë Tokën

Përballë këtij dështimi fosil, OAA propozon projektin "Roskoveci Green-Agri". Sipas standardeve më të fundit evropiane, agrivoltaikët lejojnë që panelet diellore të bashkëjetojnë me bimësinë.

1. Mbrojtja e Pjellorisë: Ndryshe nga TEC-i që parashikon 6,485 $m^2$ bazament betoni, sistemi Agri-PV instalohet në lartësi ose vertikalisht, duke ruajtur strukturën e tokës bujqësore.
2. Mikroklima për Domaten e Jugut: Panelet krijojnë hije që redukton avullimin e ujit me 20-30%, një avantazh jetik për fermerët e Sukut dhe Jagodinës gjatë verës përvëluese.
3. Pavarësia nga Bursa: Me çmimet e energjisë që fluturojnë në 250 Euro/MWh për shkak të luftës në Iran, agrivoltaikët i japin fermerit energji falas, duke shmangur kontratat "Take-or-Pay" të gazit.

Lidhja me BE-në dhe Afati i 1 Korrikut 2026

Shqipëria ka detyrimin që deri më 1 korrik 2026 të harmonizojë tregun e energjisë me rregullat e BE-së (Cluster 4). Vazhdimi i projektit të Roskovecit si një investim fosil do të na penalizonte me taksën e karbonit (CBAM), duke e bërë energjinë tonë të pashitshme në Evropë.

Thirrje për Ministrinë e Bujqësisë

I bëjmë thirrje Ministrisë së Bujqësisë të marrë nën mbrojtje tokën e Roskovecit. Është koha për të ndaluar një projekt që nuk ka as leje mjedisore dhe as leje uji, dhe për të nisur një projekt pilot agrivoltaik që i shërben komunitetit dhe jo interesave të ngushta fosile.

"Toka jonë prodhon ushqim dhe diell. Nuk ka vend për gaz."